Kleurcodes en kleursystemen
In de techniek worden kleuren opgebouwd uit codes. Een code is een samenstelling van cijfers of letters of een samenstelling van cijfers en letters. Denk bijvoorbeeld aan je wachtwoord van je favoriete website. Deze is opgebouwd uit cijfers en letters en vormt je code om in te kunnen loggen op deze website.
Ook kleuren bestaan uit codes zodat iedereen precies weet hoe de vork in de steel zit. Met een code weten de persoon, de computer, de verfmengmachine en de (digitale) drukpers waar het over gaat.
Er bestaan verschillende kleursystemen. Niet één enkel systeem kan alle verschillende toepassingen van kleur afdekken. Zo heeft de schilder van je woning een RAL waaier, de drukker van je folder een CMYK of Pantone waaier en werken mensen met digitale schermen met RGB kleuren. Nu je dit weet zul je vast ook begrijpen dat elk kleursysteem zijn eigen codes heeft.
RAL
RAL is een van de bekendste kleurensystemen op de wereld. Het systeem gaat dan ook al een hele tijd mee. In 1927 werd het ReichsAusschuss für Lieferbedingungen (RAL) uitgevonden. Een systeem om de leveringsvoorwaarden voor het rijk te bepalen dus. Ontstaan uit de behoefte van de regering om rijksmiddelen van exact dezelfde kleur te voorzien.
Het systeem is inmiddels geëvolueerd en er zijn nu vier soorten RAL systemen.
Voor het gemak houden we het even bij het klassieke systeem.
Het klassieke systeem bestaat uit de 3 letters RAL en 4 cijfers.
Het eerste cijfer uit de reeks van 4 vormt de basiskleur.
De cijfers die daarna komen vormen de kleursaturatie.
RAL 1xxx Geel
RAL 2xxx Oranje
RAL 3xxx Rood
RAL 4xxx Violet
RAL 5xxx Blauw
RAL 6xxx Groen
RAL 7xxx Grijs
RAL 8xxx Bruin
RAL 9xxx Wit/zwart
CMYK
De vier letters CMYK vormen het kleursysteem van de wereld van de druktechniek.
Deze letters staan elk voor een kleur en door deze kleuren met elkaar te mengen ontstaan kleuren. De C staat voor Cyaan, de M staat voor Magenta, de Y voor Yellow en de K voor Key (zwart) of voor blacK. Met de eerste drie kleuren worden bijvoorbeeld groen en oranje geproduceerd waarbij de kleur zwart de diepte/saturatie van de kleur bepaald. Dit gebeurt op een schaal van 0 tot 100 en kan uitgedrukt worden in procenten. De formule kan er bijvoorbeeld zo uit zien:
C = 30%
M = 10%
Y = 70%
K= 15%
In bovenstaande formule hebben Cyaan en Yellow de overhand. Kan je je indenken welke kleur hier uit komt? Met bovenstaande formule hebben we een lichte kleur groen geformuleerd.
Pantone
Een ander kleursysteem in de wereld van drukkerijen is het kleursysteem Pantone. Of feitelijk gezien het Pantone Matching System. Pantone is uitgever van dit kleursysteem maar in de volksmond noemt iedereen het gewoon Pantone. Drukkerijen maken veel gebruik van dit syteem omdat het de zorgt voor exacte resultaten. Waar CMYK met een formule werkt, werkt Pantone met vooraf gedefinieerde kleurnummers waardoor men zeker weet dat de perfect kleur als eindresultaat uit de pers komt. Ook de kledingindustrie maakt hier dankbaar gebruik van.
Om een goed eindresultaat te garanderen heeft pantone de kleurnummers middels lettercombinaties ook ingedeeld op achtergrond. Wanneer je op katoen gaat drukken gebruik je de letters TC van textile cotton. Wanneer je op glanzend papier gaat drukken gebruik je de letter C van Coated. WIl je in de praktijk een paarse kleur gebruiken op een glazend papier dan zal je In de praktijk kiezen voor PANTONE VIOLET C
RGB
Je smartphone, smartwatch, TV, laptop of de interface van je slimme auto. Allen zijn ze opgebouwd uit de kleuren rood, groen en blauw (RGB). Dit kleurensysteem mengt met deze drie kleuren tot alle andere denkbare kleuren. Dit kleurensysteem komt middels additieve kleurmenging het dichtst in de buurt van de manier waarop de natuur kleuren maakt.